Πείτε μας τη γνώμη σας:

Τι τραγούδια σας αρέσει να ακούτε/χορεύετε περισσότερο;
 

Κάτου ‘ς του Φονιά τον κάμπο Εκτύπωση E-mail
13-Ιουλ-2010

[Ο θνήσκων πολεμιστής του κατωτέρω άσματος δεν είναι γνωστός τις και ονομαστός κλέφτης. Μία παραλλαγή τον ονομάζει Βέβρον άλλη Δήμον, άλλη Γιαννάκην, εις την μίαν χαρακτηρίζεται αορίστως ως ξένος και εις τάς περισσοτέρας λέγεται Τούρκος μπέης. Εις τας τελευταίας το γύρισμα του τραγουδιού ("λεβέντη Κωσταντή" ή "μωρ' Κωσταντή") εγείρει την υπόνοιαν μη πρόκειται περί πρωτοτύπου εξυμνήσεως ανδραγαθίας κλέφτου τινός Κωσταντή διά της περιγραφής των τελευταίων στιγμών μπέη υπ' αυτού τραυματισθέντος. Αλλά και ο τόπος ένθα υπόκειται η σκηνή ποικίλλει εις τας διαφόρους παραλλαγάς. Εις την πεδιάδα του Αξιού (του Βαρδαριού τον κάμπο), την πεδιάδα της Βουλγαριάς, της Λεβαδιάς, του Φονιά καί τινα πεδιάδα της Ηπείρου, αορίστως υποδεικνυομένην. Εκ τούτου φαίνεται ότι το ουσιώδες εις το άσμα δεν είναι το όνομα του πολεμιστού, ούτε ο τόπος, αλλ' η συνομιλία του θνήσκοντος με τον ίππον του, εις το θέμα δε τούτο προσηρμόσθησαν τα ονόματα διαφόρων ανδρών υπαρκτών ή ανυπάρκτων. Κατάδηλον γίνεται τούτο εν ηπειρωτική παραλλαγή, εις την οποίαν η διασκευή είναι ατεχνοτέρα και όπου ο λόγος είναι περί της δολοφονίας χριστιανού τινος Γιαννάκη εις το Μπόμποβον υπό Αλβανών της Παραμυθίας.
Η δε συνομιλία του ιππέως και του ίππου είναι μυθικόν στοιχείον, το οποίον ευρίσκομεν εις τάσματα και τας παραδόσεις πλείστων λαών. Ο ίππος δεν είναι απλώς το ευγενέστατον και νοημονέστατον των κατοικιδίων ζώων, επιβάλλον δια την ρώμην και το παράστημα αυτού, αλλά και ο πιστός σύντροφος του πολεμιστού και πολυτιμότατος βοηθός αυτού, ον εφαντάζετο συμμεριζόμενον τας χαράς, τας θλίψεις και την δόξαν του. Ο ίππος του ήρωος έχει υπερφυσικά χαρίσματα, ομιλεί, προλέγει τον θάνατον ή τους κινδύνους του κυρίου του, παρέχει συνετάς συμβουλάς, μετέχει τρόπον τινά θείας φύσεως. Παλαιότατον και τελειότατον πρότυπον τοιούτων παραστάσεων είναι ο διάλογος του Αχιλλέως και των ίππων αυτού Ξάνθου και Βαλίου εν τη Ιλιάδι. Εν τοις ιστορικοίς χρόνοις διεπλάσθησαν οι μύθοι περί του ίππου του Αλεξάνδρου Βουκεφάλα και περί του βροτόποδος ίππου του Ιουλίου Καίσαρος. Εις το νεώτερον ινδικόν έπος την Ραμαϊάναν τοιούτος θαυμάσιος ίππος είναι ο του ήρωος Ρανάνα, και παρά τω Πέρση ποιητή Φιρδούση ο ίππος του 'Ρουστέμ. Και εις την Έδδαν των Σκανδιναυών μνημονεύονται ίπποι ηρώων ομιλούντες, καθώς και εις σουηδικά και δανικά άσματα, εις μεσαιωνικά γερμανικά και γαλλικά ποιήματα, εις ρωσικά επικά ποιήματα και σερβικά δημοτικά άσματα, και εις ουγκρικά άσματα και παραδόσεις. Εις τα ημέτερα δε ακριτικά άσματα συχνότατα αναφέρονται τοιούτοι ίπποι, και απηχήσεις εκ των ακριτικών ασμάτων ευρίσκονται και εις την άλλην ημών δημώδη ποίησιν. Παράδειγμα τούτου είναι και το προκείμενον άσμα.]

Κάτου ‘ς του Φονιά τον κάμπο
και 'ς της θάλασσας τον άμμο,
‘ς ένα δέντρο φουντωμένο,
μπέης ήταν ξαπλωμένος,
κ' είχε τάτι του δεμένο,
και βαριά σιδερωμένο.
Βρόνταγε τα πέταλα του,
κ' έσκουζε για τον αγά του.
"Σήκω απάνου, αφέντη μπέη,
σε γυρεύουν 'ς το σεφέρι,
τι σκουριάσουν τάρματά σου,
και τασημοχάντζαρά σου.
-Δεν μπορώ, καϊμένε γρίβα,
γιατί μ’ έχουν λαβωμένο,
'ς την καρδιά πιτυχημένο.
Σύρε, σκάψε με τα νύχια,
με ταργυροπέταλά σου,
τραύηξέ με με τα δόντια,
ρήξε με μέσα 'ς το χώμα.
Έπαρε και τάρματά μου, 
δώσε τα 'ς τα γονικά μου.
Έπαρε και το μαντήλι,
το χρυσό το δαχτυλίδι,
να τα πάγης της καλής μου,
να με κλαίη όταν τα βλέπη.»

www.myriobiblos.gr 

 

Σύνολο τραγουδιών

  • Μέχρι στιγμής έχουμε 1203 τραγούδια.
Module by Spiral

Προτείνουμε:


Icons Painter